Arsyeja pse bllokohen shumica e aplikimeve nga SHBA
Gjysma e aplikimeve për nënshtetësi shqiptare të dorëzuara nga SHBA bllokohen — jo se aplikuesit nuk kualifikohen, por sepse dosja është e paplotë. Ministria e Brendshme në Tiranë nuk i refuzon menjëherë këto aplikime. Vetëm e ndalon orën dhe pret, ndonjëherë me muaj, për pjesën që mungon. Aplikuesit mendojnë se s’po ndodh asgjë. Aplikimi rri në raft.
Zgjidhja është të dërgosh dosje të plotë që në herën e parë. Ky artikull është lista. Për procedurën hap pas hapi që përdor këto dokumente, shih Nënshtetësia shqiptare me prejardhje: udhëzues 2026 për SHBA; për sfondin ligjor, shih Ligji shqiptar i nënshtetësisë 2020.
Dy linja dokumentesh, një paketë
Çdo aplikim për nënshtetësi shqiptare me prejardhje ka dy linja paralele dokumentesh që bashkohen në një paketë të vetme dorëzimi.
Linja A — dokumentet e tua. Vërtetojnë kush je, që nuk ke të kaluar penale që të diskualifikon, dhe që je i lidhur me një zinxhir letrash të pandërprerë me një paraardhës shqiptar.
Linja B — dokumentet e paraardhësit. Vërtetojnë se paraardhësi ishte shqiptar — nga lindja, nga nënshtetësia, ose nga përkatësia etnike.
Të nevojiten të dyja linjat. Shumica e bllokimeve ndodhin te Linja B, sepse aplikuesit nënvlerësojnë sasinë e dokumenteve që komunat shqiptare ende ruajnë.
Linja A — Dokumentet e tua
A1. Certifikata jote amerikane e lindjes (kopje e certifikuar)
- Ku: zyra e Vital Records e shtetit amerikan ku ke lindur
- Çfarë lloji: kopje e certifikuar me vulë të ngritur — jo kopje “informative”
- Kostoja: 15–30 dollarë
- Çfarë bën me të: apostilon, pastaj e përkthen në shqip
Porosit dy kopje. Njëra shkon te zyra e apostilës dhe brenda paketës; tjetra mbetet në dosjen tënde.
A2. Pasaporta jote amerikane në fuqi
- Çfarë: një fotokopje e qartë e faqes me foto
- Kostoja: falas
- Çfarë bën me të: përfshijë në paketë. Pa apostilë; është dokument identifikimi, jo i gjendjes civile.
A3. Dokumentet e prindit
Po po pretendon nëpërmjet një gjyshi (rasti tipik nga SHBA), të duhen:
- Certifikata e lindjes së prindit — vërteton që prindi yt është fëmijë i gjyshit shqiptar
- Certifikata e martesës së prindërve të tu — po të të vijë mbiemri nga babai, dhe babai nuk është prindi me anën shqiptare
- Certifikata e natyralizimit të prindit — po të ketë emigruar prindi në SHBA dhe të jetë natyralizuar
- Certifikata e vdekjes së prindit — nëse ka ndërruar jetë
Po të jetë paraardhësi yt shqiptar një stërgjysh, të duhet edhe seti i plotë i gjyshit: certifikatë lindjeje, certifikatë martese dhe (sipas rastit) certifikatë vdekjeje.
- Çfarë bën me secilin: apostilo te zyra e Sekretarit të Shtetit në shtetin amerikan lëshues, pastaj përkthe në shqip nga një përkthyes i autorizuar nga Ministria e Drejtësisë.
A4. Certifikata martese e divorci (po të ketë ndryshuar mbiemri)
Po të kesh ndryshuar ndonjëherë emrin ligjor — martesë, divorc, urdhër gjykate — çdo dokument që shpjegon secilin ndryshim duhet të jetë në dosje.
Logjika e Ministrisë: po të thotë certifikata e lindjes “Maria Hoxha” dhe pasaporta thotë “Maria Smith”, u duhet certifikata e martesës që e dokumenton ndryshimin.
- Çfarë bën me secilin: apostilo te zyra e Sekretarit të Shtetit në shtetin amerikan lëshues, pastaj përkthe në shqip.
A5. Dëshmia e penalitetit nga FBI (Identity History Summary)
- Çfarë është: kontrolli federal i të dhënave që konfirmon se nuk ke të kaluar penale në regjistër
- Ku të aplikosh: fbi.gov/services/cjis/identity-history-summary-checks
- Kostoja: 18 dollarë online, plus kostoja e shenjave të gishtërinjve përmes një kanali të autorizuar nga FBI (20–60 dollarë)
- Apostila: e detyrueshme, federale, përmes US Department of State, Office of Authentications, 20 dollarë për dokument
- Afati: 1–2 javë për përmbledhjen e FBI-së; 4–8 javë për apostilën federale me postë
Ky është dokumenti më i ngadalshëm i paketës. Nise të parin.
A6. Dëshmi penaliteti nga çdo vend ku ke jetuar 12+ muaj
Po të kesh jetuar jashtë SHBA-së për mbi një vit — Kanada, Mbretëria e Bashkuar, kudo qoftë — të duhet një kontroll i ngjashëm nga ai vend, gjithashtu i apostiluar. Shumica e aplikuesve që kanë jetuar vetëm në SHBA mund ta anashkalojnë.
Linja B — Dokumentet e paraardhësit shqiptar
Këtu dështojnë më shpesh aplikimet. Lajmi i mirë: regjistrat komunalë shqiptarë janë jashtëzakonisht të plotë. Lajmi i keq: porositja e tyre nga SHBA do durim.
B1. Certifikata e lindjes e paraardhësit (certifikatë lindjeje)
- Ku: zyra e gjendjes civile e komunës shqiptare ku paraardhësi ka lindur dhe është regjistruar fillimisht
- Kush mund ta kërkojë: çdo pasardhës i drejtpërdrejtë, me dëshmi farefisnie
- Kostoja: 200–500 lekë (~2–5 dollarë), plus posta ndërkombëtare
- Si: vetë po të jesh në Shqipëri, ose me kërkesë me postë me prokurë te një i afërm a ndërmjetës me pagesë në Shqipëri
- Çfarë bën me të: dokumenti është tashmë në shqip, ndaj nuk kërkon përkthim; apostilë gjithashtu nuk kërkohet sepse është dokument shqiptar i brendshëm që mbetet brenda administratës shqiptare
Po nuk e di se në cilën komunë ka qenë i regjistruar paraardhësi yt, fillo me komunën ku ka lindur. Po të jetë zhvendosur më pas brenda Shqipërisë para se të emigronte, regjistrat mund të jenë transferuar. Zyra e gjendjes civile e komunës do të të ridrejtojë.
B2. Dëshmia e nënshtetësisë shqiptare të paraardhësit
- Çfarë: një pasaportë e vjetër shqiptare, një letërnjoftim shqiptar, ose një certifikatë shtetësie
- Ku: arkivat familjare, ose e njëjta zyrë e gjendjes civile komunale
- E detyrueshme? jo gjithmonë rreptësisht, po të jetë prejardhja e qartë në mënyra të tjera, por shumë e rekomanduar — e shkurton kohën e shqyrtimit
Po të kenë të afërmit e tu nga ana shqiptare një pasaportë të vjetër shqiptare diku në sirtar, gërmoje. Një skanim i një pasaporte të skaduar nga 1965 është një copë e fortë dëshmie në dosje.
B3. Certifikata e vdekjes së paraardhësit (nëse ka ndërruar jetë)
- Ku: zyra e gjendjes civile e vendit ku ka ndërruar jetë
- Kostoja: ~2–5 dollarë plus posta
B4. Dokumentet që lidhin paraardhësin me prindin tënd
Po të ketë emigruar gjyshi yt në SHBA dhe prindi yt të ketë lindur në SHBA, lidhja mes tyre kapet në certifikatën amerikane të lindjes së prindit. Mbaroi.
Po të ketë lindur prindi yt në Shqipëri dhe të ketë emigruar veçmas, të duhet edhe certifikata e lindjes së prindit nga komuna shqiptare përkatëse, plus dokumentet e natyralizimit po të jetë natyralizuar më pas si shtetas amerikan.
Fotot (po të aplikosh edhe për pasaportën në të njëjtën kohë)
Sapo të jepet nënshtetësia, do të aplikosh për pasaportë. Shumë aplikues e dorëzojnë të dyja fazat bashkë për të kursyer një udhëtim të dytë.
- Madhësia: 4 cm × 5 cm
- Sasia: dy
- Sfondi: i bardhë
- Pozicioni: ballë, shprehje neutrale, pa syze, pa mbulesë koke me përjashtim të arsyeve fetare
- Kostoja: 10–20 dollarë në çdo studio fotosh për pasaporta në SHBA
CVS, Walgreens, FedEx Office dhe USPS i bëjnë të gjithë fotot për pasaporta dhe mund ta prodhojnë madhësinë shqiptare 4×5 cm po e kërkove shprehimisht — kërko qartë; standardi që ata bëjnë normalisht është madhësia amerikane 2×2 inch, që konsullata shqiptare e refuzon.
Faza e apostilës
Çdo dokument i lëshuar nga SHBA në paketën tënde — certifikata lindjeje, martese, vdekjeje, certifikata natyralizimi, dëshmi penaliteti nga FBI — duhet apostiluar. Apostila është një vërtetim i lëshuar nga shteti (ose, për dokumentet federale, nga US Department of State) që konfirmon se autoriteti lëshues është i mirëfilltë.
| Lloji i dokumentit | Zyra që lëshon apostilën | Kostoja | Koha |
|---|---|---|---|
| Certifikata lindjeje, martese, vdekjeje shtetërore | Zyra e Sekretarit të Shtetit (p.sh., NY Department of State; CA Secretary of State Notary Public Section) | 5–25 dollarë | 1–4 javë me postë |
| Dëshmia federale e penalitetit nga FBI | US Department of State, Office of Authentications, Washington DC | 20 dollarë | 4–8 javë me postë; brenda ditës me kurier |
| Certifikatë natyralizimi | US Department of State, Office of Authentications | 20 dollarë | 4–8 javë |
Dokumentet federale nuk marrin apostila shtetërore. Dokumentet shtetërore nuk marrin apostila federale. Ngatërresa e këtyre të dyjave është arsyeja e dytë më e shpeshta që bllokohen aplikimet.
Faza e përkthimit
Çdo dokument amerikan i apostiluar duhet përkthyer në shqip nga një përkthyes i autorizuar para dorëzimit.
“I autorizuar” do të thotë:
- I regjistruar te Ministria e Drejtësisë në Shqipëri, ose
- Përkthimi i vërtetuar (notarizuar) në një konsullatë shqiptare (DC, NY, ose Çikago)
Miqtë, anëtarët e familjes që flasin rrjedhshëm shqip, përkthyesit free-lance në Fiverr dhe përkthimi me makinë, të gjithë refuzohen.
Kostoja për faqe: 15–33 dollarë, sipas përkthyesit. Seti i plotë për një aplikim tipik nga SHBA me prejardhje — certifikata lindjeje, dëshmi nga FBI, dokumente prindërish — zakonisht arrin gjithsej 200–500 dollarë.
Konsullatat e DC dhe Nju-Jorkut mbajnë lista referencash me përkthyes të autorizuar. Pyeti kur të caktosh terminin. Nuk e ofrojnë gjithmonë vetë listën.
Paketa përfundimtare e dorëzimit
Kur gjithçka të jetë gati, paketa duket kështu — e lidhur ose në një dosje të vetme me etiketë:
- Faqe ballore me emrin tënd, kontaktet, dhe një paragraf përmbledhës të pretendimit me prejardhje
- Formulari i aplikimit (i shkarkuar nga konsullata)
- Certifikata jote amerikane e lindjes, e apostiluar dhe e përkthyer
- Dëshmia e penalitetit nga FBI, e apostiluar dhe e përkthyer
- Fotokopja e pasaportës amerikane
- Certifikata e lindjes së prindit, e apostiluar dhe e përkthyer
- Certifikata e martesës së prindërve, e apostiluar dhe e përkthyer (sipas rastit)
- Certifikata e natyralizimit të prindit, e apostiluar dhe e përkthyer (sipas rastit)
- Certifikata shqiptare e lindjes së paraardhësit
- Dëshmia e nënshtetësisë së paraardhësit (po të jetë e disponueshme)
- Çdo dokument shtesë për ndryshime mbiemri ose hallka të zinxhirit
- Tarifa e aplikimit prej 30 € në formën që ka caktuar konsullata
- (Opsionale) Dy fotografi për pasaportë për aplikimin pasues të pasaportës
Dorëzo vetë ose me postë të regjistruar në njërën prej:
- Ambasada e Shqipërisë, Uashington DC — 2100 S Street NW, Washington DC 20008
- Konsullata e Përgjithshme e Shqipërisë, Nju-Jork — 320 East 79th Street, New York NY 10075
- Konsullata Nderi, Çikago (verifiko nëse është aktive para se ta nisësh me postë)
Kostot e parashikuara (aplikues nga SHBA, rast tipik)
| Zëri | Kostoja |
|---|---|
| Kopje të certifikuara amerikane (lindje, martesë etj.) | 60–150 dollarë |
| Dëshmi nga FBI + shenja gishtërinjsh | 40–80 dollarë |
| Apostila shtetërore | 30–150 dollarë |
| Apostilë federale | 20 dollarë |
| Regjistra nga komuna shqiptare + posta | 20–60 dollarë |
| Përkthime shqipe të autorizuara | 200–500 dollarë |
| Tarifa e aplikimit | 30 € (~32 dollarë) |
| Kurier ndërkombëtar | 40–120 dollarë |
| Vlera totale reale | 450–1,100 dollarë |
Çmimet bazohen në tarifat publike për 2026 të zyrave të apostilës në shtatë shtetet me popullsinë më të madhe shqiptare (NY, MA, MI, NJ, IL, TX, FL), tarifën e FBI-së për Identity History Summary plus tarifën e Office of Authentications të Departamentit të Shtetit, brezin publik të çmimeve të përkthyesve të autorizuar nga Ministria e Drejtësisë në Shqipëri, dhe tarifën zyrtare prej 30 €. Kostot e tua reale do të ndryshojnë sipas shtetit, përkthyesit dhe mënyrës së dërgimit.
Po të jetë dosja për gjithë familjen — bashkëshorti dhe fëmijët që pretendojnë nëpërmjet teje sapo të bëhesh shtetas shqiptar — kostot për dokumentet shtohen përkatësisht.
Gabimet e zakonshme nga aplikimet reale
Pesë gabime që shfaqen më shpesh kur bllokohen aplikimet, marrë nga shënimet e përpunimit në konsullatat NY dhe DC dhe nga formularët e ndihmës të Albanian American Civic League:
- Certifikata e lindjes së gjyshit nga komuna shqiptare. Aplikuesit mendojnë se një foto e vjetër familjare mjafton. Nuk mjafton.
- Apostilë federale për dëshminë e FBI-së. Zyrat shtetërore të apostilës nuk apostilojnë dokumente federale. Dërgoje te zyra e duhur (US Department of State, Office of Authentications, Washington DC).
- Certifikatë martese kur ka ndryshuar mbiemri. E detyrueshme edhe pse ndryshimi është “i qartë” nga konteksti.
- Porosit dy kopje të certifikuara nga çdo dokument amerikan. Apostila mban njërën dhe konsullata mban tjetrën. Kursen një porosi tjetër.
- Foto në madhësi 4×5 cm, jo standardi amerikan 2×2 inch. Kërko qartë kur porosit fotot për pasaportë.
I përket numërimit
Pavarësisht nëse e plotëson aplikimin këtë vit ose kurrë, Regjistri Kombëtar Shqiptar i numëron shqiptaro-amerikanët me vetë-identifikim — pa dokumente. Censusi amerikan regjistron rreth 224,000 prej nesh. Numri real është më afër një milioni.
Regjistrimi zgjat 2 minuta. Të jep një Certifikatë Digjitale të Trashëgimisë Shqiptare të përhershme. Falas. Privat.
Burimet: Ligji Nr. 113/2020 — teksti i plotë (anglisht) te GLOBALCIT, Apostila — Ambasada e SHBA-së në Shqipëri, Ambasada e Shqipërisë në SHBA, Future Passports — udhëzues 2026 për nënshtetësinë shqiptare. Informacion i përgjithshëm, jo këshillë juridike. Konfirmo kërkesat aktuale të dokumenteve me konsullatën para se të dorëzosh.