Libra
Libra.
Libra që kemi lexuar mbi përvojën shqiptare — kujtime, histori, reportazhe — dhe ndonjë për të ndërtuar një jetë në Amerikë si emigrant. Raftin e shtojmë me kohën.
A Short Border Handbook
nga Gazmend Kapllani · 2009
Pjesërisht kujtime, pjesërisht udhërrëfyes për gjendjen e emigrantit. Kapllani kaloi më këmbë nga Shqipëria në Greqi më 1991 dhe e kthen atë kalim në një meditim të mprehtë e me humor mbi kufijtë, sallat e pritjes dhe 'sindromën e kufirit' që nuk të lëshon kurrë. I shkruar fillimisht në greqisht dhe i vlerësuar gjerësisht në anglisht. Autori sot mban katedrën e parë të Studimeve Shqiptare në akademinë amerikane, në Universitetin DePaul të Çikagos.
Shiko librin
Free: Coming of Age at the End of History
nga Lea Ypi · 2021
Ypi u rrit në Shqipëri duke besuar se ishte e lirë — pastaj pa një version të lirisë të shembej në një tjetër gjatë viteve 1990. Këto kujtime të çmuara kalojnë nga këndvështrimi fëmijëror i shtetit të fundit stalinist te kaosi i skemave piramidale që pasoi, duke përdorur familjen e saj për të pyetur çʼështë vërtet liria. Ypi është profesoreshë e teorisë politike në London School of Economics; libri është përkthyer në mbi njëzet gjuhë.
Shiko librin
Inside the Hermit Kingdom: Football Stories from Stalinist Albania
nga Phil Harrison · 2025
Futbolli si vrimë çelësi drejt njërës prej shoqërive më të mbyllura të shekullit XX. Harrison rrëfen historinë e futbollit shqiptar nga 1945 deri më 1991 — ditët e ndeshjeve nën diktaturë, jeta e një lojtari kampionati, lojërat në rrugët e Tiranës — mbështetur te njerëzit që e jetuan. Një mënyrë tjetër, njerëzore, për të hyrë në vitet e Hoxhës, për këdo që beson se historia dhe sporti rrinë në të njëjtin raft.
Shiko librin
Broken April
nga Ismail Kadare · 1990
Në malësinë e veriut, një djalë i ri me emrin Gjorg vret atë që i vrau vëllanë, dhe Kanuni — kodi shekullor i së drejtës zakonore — i fal tridhjetë ditë jetë para se të bëhet vetë shënjestra e radhës. Kadareja e kthen gjakmarrjen në portretin e një shoqërie të tërë të qeverisur nga rregullat e veta, vështruar nga një çift i huaj që endet aty në muajin e mjaltit. Nga shkrimtari më i përkthyer shqiptar, fitues i çmimit të parë International Booker.
Shiko librin
Second Sentence: Inside the Albanian Gulag
nga Fatos Lubonja · 2009
Fatos Lubonja kaloi shtatëmbëdhjetë vjet në burgjet dhe kampet e punës së Enver Hoxhës. Titulli është shpikja më mizore e regjimit: një i burgosur që tashmë po vuante dënimin mund të arrestohej, gjykohej dhe dënohej sërish për fjalë të thëna brenda telave. Shkruar nga miniera e bakrit në Spaç, është dëshmi e drejtpërdrejtë e gulagut shqiptar, nga një njeri që shteti u përpoq ta fshinte dy herë.
Shiko librin
High Albania
nga Edith Durham · 1985
Më 1908, udhëtarja angleze Edith Durham përshkoi me kalë malet e Shqipërisë së veriut dhe shënoi çʼpa: Kanunin e Lekë Dukagjinit, gjakmarrjen dhe besën, virgjëreshat e betuara, veshjet dhe folklorin e fiseve që bota e gjerë nuk ishte marrë kurrë t'i shënonte. Shqiptarët e quajtën Mbretëreshën e Malësorëve. Mbi një shekull më vonë, mbetet një nga etnografitë e para të vërteta të rajonit — një e huaj që nuk pranoi t'i linte një popull pa dokumentuar.
Shiko librin
Sworn Virgin
nga Elvira Dones · 2014
Në vend që ta martonin me detyrim, Hana Doda merr betimin e vjetër malësor për të jetuar si burrë — një burrneshë, ose virgjëreshë e betuar, sipas Kanunit — dhe për vite me radhë ajo është Marku: pushka, kamioni, gota e rakisë, liritë që u jepen vetëm burrave. Pastaj një letër nga një kushëri i hap rrugën drejt Amerikës, dhe një ballafaqim me gruan që la pas. Elvira Dones, e lindur në Shqipëri, e shkruan traditën e burrneshave nga brenda; botimi anglisht vjen me parathënie nga Ismail Kadare.
Shiko librin
The General of the Dead Army
nga Ismail Kadare · 2011
Njëzet vjet pas luftës, një gjeneral italian dhe një prift përshkojnë Shqipërinë me harta e lista, duke gërmuar eshtrat e ushtarëve të tyre për t'i çuar në atdhe. Puna është e zymtë dhe e kotë, dhe vendi u mbetet një mister i mbyllur nën shi. Romani i parë i madh i Kadaresë, ai që ia bëri emrin jashtë — shkruar brenda Shqipërisë komuniste, por duke refuzuar në heshtje propagandën që kërkonte shteti.
Shiko librin
Bolla
nga Pajtim Statovci · 2021
Në Prishtinë më 1995, një shqiptar dhe një student mjekësie serb dashurohen në një kafene, muaj para se lufta t'i ndajë dy popujt e tyre. Statovci e gërsheton dashurinë e tyre të ndaluar me legjendën shqiptare të bollës, gjarprit që zgjohet vetëm një ditë në vit. I lindur në Kosovë dhe që shkruan në finlandisht, ai fitoi çmimin Finlandia në moshën njëzet e nëntë vjeç — zëri i ri më i mprehtë i diasporës.
Shiko librin
The Country Where No One Ever Dies
nga Ornela Vorpsi · 2009
Pesëmbëdhjetë kapituj të shkurtër, një vajzë që rritet në Shqipërinë komuniste: një nënë e bukur dhe e palumtur, një baba i burgosur për asgjë, një vend me pluhur e baltë ku emrin e një gruaje mund ta shkatërrojë një thashethem i vetëm. Ornela Vorpsi, e lindur në Tiranë, e shkroi në italisht dhe fitoi një varg çmimesh. I vogël, i mprehtë dhe i pamëshirshëm për vendin nga vjen.
Shiko librin
The Albanians: A Modern History
nga Miranda Vickers · 2001
Nëse doni një libër për të gjithë harkun — sundimin osman, shpalljen e pavarësisë më 1912, Mbretin Zog, luftën, katër dekadat e izolimit të Hoxhës dhe shembjen e skemave piramidale të vitit 1997 — ky është historia standarde në një vëllim në anglisht. Miranda Vickers është historiane britanike e Ballkanit; shkrimi është i qartë dhe i menduar për lexuesin e gjerë, jo për specialistin.
Shiko librin
Kosovo: A Short History
nga Noel Malcolm · 1998
Botuar më 1998 ndërsa lufta afrohej, historia e Noel Malcolm shkon nga lashtësia deri në vitet 1990 dhe çmonton mitet nacionaliste të ndërtuara mbi Kosovën — betejën e vitit 1389, pretendimin për "djepin e serbizmit", debatet se kush ishte aty i pari. E shtyu Akademinë Serbe të Shkencave të nxirrte një kundërpërgjigje zyrtare. Ende historia thelbësore në anglisht e një vendi që historia shqiptaro-amerikane nuk mund ta anashkalojë.
Shiko librin
Enver Hoxha: The Iron Fist of Albania
nga Blendi Fevziu · 2016
Biografia e parë në anglisht e njeriut që e mbylli Shqipërinë nga bota. Blendi Fevziu, duke punuar me arkivat e Partisë dhe të shtetit, e ndjek Hoxhën nga Gjirokastra deri te katër dekada pushteti absolut — spastrimet e njërit rival pas tjetrit, dhe këputjet e njëpasnjëshme me Jugosllavinë, sovjetikët e në fund Kinën, që e lanë vendin krejtësisht vetëm. Redaktuar dhe hyrë nga albanologu Robert Elsie.
Shiko librin
The Accursed Mountains: Journeys in Albania
nga Robert Carver · 1998
Robert Carver e përshkoi Shqipërinë më 1996, në muajt e fundit para se shteti të shembej, dhe u kthye me një rrëfim të gjallë e të pamëshirshëm për një vend në rënie të lirë. Lexuesit kanë polemizuar për sa errët e paraqet — por si dëshmi me syrin e të huajit për vitin kur gjithçka u shkatërrua, është e vështirë ta lësh nga dora.
Shiko librin
The Immigrant's Companion: Making Your American Dream a Reality
nga Asrorjon N. Shukurov · 2023
Jo një histori shqiptare, por një histori emigranti — një doracak praktik për të ndërtuar një jetë amerikane nga zeroja: kredi e kursime, investime, dalje nga punët e mbijetesës, hapje biznesi. Asrorjon Shukurov erdhi në SHBA pa asgjë dhe kaloi afro dy dekada duke mësuar si i shpërblen sistemi të sapoardhurit, pastaj shkroi atë që kishte mësuar. Për këdo në familje që ende po gjen këmbët këtu.
Shiko librinKeni një libër që duhet ta lexojmë? Na tregoni.